Romanda Kahraman Nedir?
Hayatımda defalarca “Ben kahraman olsam neler yapardım?” diye düşündüm. Belki de her zaman kendi içimdeki kahramanı bulamamanın huzursuzluğuydu bu. Bir kahraman, büyük bir mücadele verir, genellikle dünyayı kurtarır, ya da en azından iş yerinde kimseye çay ısmarlamamayı başardığı için gururludur. Hadi gelin, “romanda kahraman nedir?” sorusuna cevabı biraz mizah katıp biraz da kendi ruh halimle arayalım.
İzmir’de, 25 yaşında, etrafımda her zaman şaka yapmayı seven biriyim. Yani, espri yapmakla meşgulken, aslında kafamın içinde sürekli bir dünya savaşı dönüyor. Her şeyin altını çiziyor, her olayın anlamını sorguluyor ve bazen en basit şeylerde bile dramatize ediyorum. Bu yazı da biraz bundan, hem hayatı anlamaya çalışırken kahraman olmanın ne anlama geldiğini sorgulama yolculuğumdan.
Kahramanlık Nasıl Başlar?
Kahramanlar aslında nasıl oluyor? Gerçekten mi çok özel, cesur, güçlü olmaları gerekiyor? Ya da sadece bir şeylerin farkına varıp harekete geçebilecek kadar cesur olmaları yeterli mi? Sanki bir romanda kahraman olmak, karmaşık bir karakter portresi çizmeyi gerektiriyor. Yani, insanın sadece kahramanlık yapacak kadar cesur olması yetmiyor. Bir kahraman, genellikle bir sorunu çözer, ya da daha doğru ifade edersek, dünyadaki büyük karmaşayı biraz daha düzenler. Ama dediğim gibi, o karmaşa bazen basit bir iş görüşmesinin içindeki “benimle çay içen kişi” bile olabilir.
Hikayelere bakarsak, kahramanlar genellikle bir şeylere karşı savaşır. Peki ama ben hayatımda neyle savaşıyorum? Kafamdaki karmaşalarla mı? Ya da bir sabah “Neden bu kadar yalnızım?” sorusuyla mı? Yoksa Instagram’da paylaşmadığım bir fotoğrafın eksikliğini mi savaşıyorum? Bu da bir tür kahramanlık olabilir mi? Her şey biraz içsel bir savaşla başlıyor.
Bir gün arkadaşlarımla birlikte denize gireceğimizi düşündüm. Bunu çok sevdikleri bir aktivite olarak önerdim. Arkadaşlarım da “İyi fikir, ama önce birkaç içki içelim.” dediler. Hani hepimizin bildiği o an: “Evet, aslında ben de denize girmiyorum, ama bir kahraman gibi bu akşam onları davet etmek zorundayım.”
O gece sonunda denize girmeye karar verdik, ama dalgalar bir yandan sanki bir savaş alanıydı. Kahramanlık, dalgalara karşı koymak değil, yürekliliğin, her an kendini tekrardan ne olursa olsun denemek. O günden sonra ben de düşündüm, belki kahramanlık sadece bu kadar küçük, ama devamlı bir şeyleri denemekten ibaret.
Kahramanın Farklı Yüzleri
Gerçekten de romandaki kahramanlar, o büyük kurtarıcılar çoğu zaman sadece birer arketipten ibaret gibi görünüyor. Peki, ya gerçek hayattaki kahramanlık? Gerçek kahramanlar, bizim içimizde, ama büyük çoğunlukla fark etmemiz mümkün olmuyor. Belki de hayatımda gördüğüm en büyük kahraman, bankada sıra beklerken sabırla tüm sistemi değiştirecek kadar kendini adamış olan kadındı.
İç Sesle Kahramanlık Arayışı
“Vallahi bu yazıyı bitirene kadar ne kadar kahramanlık yaptım, gerçekten anlamıyorum,” diyorum kendi kendime. “Hadi bir tane bulayım, hadi biraz daha kahraman olayım, derken bu yazının içinde ne kadar kahraman karakter olacak acaba?”
Evet, bu işin içinde hep bir sorgulama var. Romanda kahraman, her zaman doğru zamanda doğru kararları veren kişi olmalı mı? İçimdeki ses bana hep “Evet, her şeyi çözebilecek güce sahipsin!” diyor. Ama öte yandan, başka bir iç sesim de “Senin kahramanlığın kahvaltıyı erkenden bitirip işe geç kalmamak olabilir,” diyor.
Hayatımda her zaman dışarıdan bakıldığında mükemmel bir kahraman gibi görünen o anlar oldu. Örneğin, bir sabah alışveriş yaparken, tam önümdeki adamın cüzdanı düştü. O an, hepimizin bildiği “Kahraman anı”nı yaşadım. Cüzdanı aldım, adamın cebine koydum ve bir anda kendimi bir kahraman gibi hissettim. Ama sonra fark ettim ki, benim kahramanlık anım sadece içimden bir sesin “Güzel hareket!” demesinden ibaretti.
Daha sonra, o günün sonlarına doğru iş yerinde projeyi başarıyla tamamladım. O kadar küçük bir şeydi ki, kimse fark etmedi. Ama ben içimden, “Bunu kahramanlık gibi anlatmam lazım” diyordum. “Ama bunu kimse anlayamaz, değil mi? Belki de sadece ben ve iç sesim kahraman olduk.”
Kahramanın Gerçek Görevi
Peki, kahramanın gerçek görevi ne? Aslında o kahramanlık anları, bir karakterin içsel yolculuğunun bir parçası olarak da görülebilir. Gerçek bir kahraman, her anı değerlendirir ve hangi seçimlerin kendisini daha iyi bir versiyon haline getireceğini belirler.
Bir arkadaşımın evine gittiğimde, kahramanlık konusunda daha fazla düşündüm. “Kahraman, dramalardan kaçar mı?” diye sordum. O da “Bazen kahraman olmak, dramaların içine girmemekle ilgili bir şey,” dedi. Cevap olarak şunu düşündüm: Evet, bazen bir kahraman olmak, bencil olmak demek değil; bazen herkesin izlediği, dramatize edilen yolu terk etmek ve “ben buradayım, ben küçük bir kahramanım, ama öyle olmak istiyorum,” diyebilmekle ilgilidir.
Kahraman Olmanın Sırları
Kahraman olmak zor mu? Evet, ama bunu yapmak da o kadar kolay ki. Bazen kahramanlık, doğru bir kahve siparişi vermek, bazen birine gülümsemek, bazen bir arkadaşın moralini yükseltmek olabilir. Kimi zaman da en basit eylemlerde, kendi içsel kahramanını buluyorsun. Kahraman, gerçek dünyada karizmatik bir figür olmayabilir, ama belki de sadece hayatını sorgulayan, her zaman sorgulayan ve her koşulda kendini geliştirmeye çalışan biri olabilir.
Bir gün, biraz daha “her şeyin farkında” bir kahraman gibi hissettim. O an, kahraman olmanın nasıl bir şey olduğunu anladım. Gerçekten önemli olan, kendine ve başkalarına karşı duyduğun sorumluluk ve başarmaya kararlı bir şekilde devam etme isteğiydi. Bu yazıyı okurken kahraman olmanın anlamını çözdüğümü düşünüyorum. Kahraman olmak, hayatın karmaşasında kaybolmadan kendi yolunu bulabilmektir. Bunu ancak kendine inandığında ve küçük şeylere değer vererek yapabilirsin.
Sonuçta, kahramanlık ne bir kahve içmek, ne de birisini kurtarmak… Kahramanlık, hayatta her an, her küçük karar ve eylemde ortaya çıkabiliyor. Kim bilir, belki de gerçek kahraman sensin…